قطع عضو پایان توانمندی نیست، بلکه آغاز فصلی جدید با تکنولوژی‌های نوین است. پروتز پا بالای زانو (Above Knee) که به آن پروتز ترانس‌فمورال (TF) نیز گفته می‌شود، یک ابزار مهندسی پیشرفته است که به صورت کاملاً سفارشی برای جایگزینی اندام از دست رفته طراحی می‌شود.

در این مقاله، متخصصان کلینیک ارتوپدی فنی کاویان شما را با جزئیات ساختار، انواع زانوهای مصنوعی و نکات حیاتی نگهداری از این پروتزها آشنا می‌کنند.

مشاوره رایگان با متخصصین کاویان کلینیک: اگر در انتخاب نوع پروتز یا هزینه‌های آن سوالی دارید، با شماره ۰۲۱-۹۱۰۰۸۸۸۱ تماس بگیرید.

اجزای اصلی تشکیل‌دهنده پروتز بالای زانو

یک پروتز کارآمد از ترکیب چندین بخش مهندسی‌شده ساخته می‌شود که هماهنگی آن‌ها، راه رفتن طبیعی را ممکن می‌کند:

۱. سوکت (Socket)؛ قلب پروتز

سوکت رابط اصلی بین بدن شما و پروتز است. طراحی دقیق آن تعیین‌کننده میزان راحتی بیمار است.

• سوکت ایسیال (Ischial Containment): با قاب سفت و داخلی نرم، لگن را در بر می‌گیرد و ثبات بسیار بالایی در هنگام راه رفتن ایجاد می‌کند.
• سوکت چهار ضلعی (Quadrilateral): طراحی قدیمی‌تری که وزن را روی لبه سوکت و استخوان نشیمنگاهی منتقل می‌کند.

۲. مفصل زانو (Knee Joint)

مهم‌ترین بخش پروتز بالای زانو که وظیفه خم شدن و تامین پایداری را بر عهده دارد (در ادامه به انواع آن می‌پردازیم).

۳. سیستم تعلیق (Suspension)

این سیستم وظیفه اتصال محکم پروتز به بدن را دارد تا در هنگام حرکت، پروتز از پا جدا نشود. روش‌ها شامل:

• لاینرهای سیلیکونی با قفل (Pin Lock)
• سیستم‌های مکش (Suction)
• باندهای لگنی و سیلیکونی

۴. ساق یا شانک (Shank)

رابط بین زانو و مچ پا که به دو صورت اسکلت داخلی (Endoskeletal) با روکش فوم (ظاهر طبیعی) یا اسکلت خارجی (Exoskeletal) با مقاومت بالا ساخته می‌شود.

۵. پنجه و مچ پا (Ankle/Foot)

از مدل‌های ساده (SACH) برای فعالیت‌های کم تا مدل‌های کربنی پیشرفته برای ورزشکاران.

پروتز پا چیست؟ شناخت انواع پروتز پا مصنوعی

انواع زانوهای مصنوعی؛ کدام برای شما مناسب است؟

انتخاب زانو بستگی مستقیم به سطح فعالیت (K-Level) و سن بیمار دارد:

زانوهای هوشمند (Microprocessor): اوج تکنولوژی ارتوپدی. سنسورهای داخلی در هر ثانیه صدها بار محیط را تحلیل کرده و از افتادن فرد جلوگیری می‌کنند.

زانو تک‌محوره (Single Axis): لولای ساده، سبک و بادوام؛ مناسب برای کسانی که در مسیرهای صاف راه می‌روند.

زانو با قفل دستی (Manual Locking): بیشترین امنیت را دارد. زانو هنگام راه رفتن قفل می‌ماند و فقط برای نشستن توسط خود فرد آزاد می‌شود (مناسب برای افراد مسن یا با تعادل پایین).

زانو کنترل ایستایش (Stance Control): دارای ترمز اتوماتیک که از خالی کردن زیر زانو جلوگیری می‌کند.

زانو چند مرکزی (Polycentric): دارای چندین محور چرخشی که باعث می‌شود در هنگام نشستن، طول پا کوتاه‌تر به نظر برسد و ثبات خوبی در زمین‌های ناهموار دارد.

زانوهای هیدرولیک و پنوماتیک: اجازه تغییر سرعت در راه رفتن را می‌دهند و حرکت را بسیار روان‌تر می‌کنند.

سیستم مچ پا

سیستم مچ پا برای حفظ تعادل و تأمین حمایت زمانی که فرد روی پروتز می ایستد، امری حیاتی است. طرح های مختلفی از پای مصنوعی وجود دارد که عبارتند از:

SACH که فقط یک حرکت را تولید می کند و از مزایای این طرح می توان به سبک، بادوام و نسبتاً ارزان بودن آن اشاره کرد.

پای تک محوری که حرکت مچ پا را به دنبال دارد و به ثبات بیشتر زانو کمک می کند.

پا با واکنش پویا که به گونه ای طراحی شده که به پروتز اجازه می دهد از پاشنه خود، پرش کند و انرژی بیشتری را برای راه رفتن تأمین نماید.

مراحل ساخت و دریافت پروتز در کلینیک کاویان

ما در کلینیک کاویان فرآیند ساخت را در ۳ مرحله تخصصی انجام می‌دهیم:

جلسه اول پروتز مصنوعی

متخصص در این مرحله، بر اساس نیازها و اهداف بیمار، چگونگی پروتز را شناسایی خواهد کرد. همچنین با ارزیابی قدرت و تحرک بیمار و سوال در مورد فعالیت های روزمره بیمار، شناخت خود را بالاتر می برد. او به اهداف گوش خواهد داد و سپس از تخصص بالینی خود، برای طراحی پروتز مناسب، متناسب با نیازهای خاص فرد استفاده خواهد کرد.

پروتز اولیه

وقتی اندام باقیمانده به اندازه کافی خوب شد، پروتز برای بیمار اندازه گیری و متناسب می شود. پروتز نهایی با استفاده از موادی که منطبق با نیازهای بیمار باشد، ساخته خواهد شد. متخصص نحوه پوشیدن و مراقبت از پروتز و لوازم آن را به بیمار می آموزد و او را برای زندگی جدید با پروتز، آماده می سازد.

مراقبت و نگهداری؛ طول عمر پروتز خود را افزایش دهید

برای اینکه پروتز شما بهترین عملکرد را داشته باشد:

فیزیوتراپی: راه رفتن با پروتز یک مهارت است؛ تمرینات تقویت عضلات کمر و لگن را جدی بگیرید.

کنترل وزن: تغییر وزن زیاد باعث لق شدن یا تنگ شدن سوکت می‌شود.

بهداشت پوست: هر شب باقیمانده اندام و لاینر سیلیکونی را بشویید تا دچار عفونت نشوید.

چکاپ دوره‌ای: هر ۶ ماه یک‌بار برای تنظیم قطعات و بررسی سایش به کلینیک مراجعه کنید.

انواع زانوهای مصنوعی در پروتزهای بالای زانو

مفصل زانوی مصنوعی مهم‌ترین قطعه در پروتز بالای زانو است و بیشترین تأثیر را روی ایمنی (جلوگیری از زمین‌خوردن)، طبیعی شدن الگوی راه رفتن، توانایی تغییر سرعت و مصرف انرژی دارد. انتخاب نوع زانو به عواملی مثل طول اندام باقی‌مانده، قدرت عضلات لگن، تعادل، سن، وزن، سطح فعالیت روزانه و محیط رفت‌وآمد (پله، شیب، سطح ناهموار) وابسته است.

زانو با محور واحد Single Axis

این مدل شامل یک لولای ساده، با اصطکاک قابل تنظیم برای فاز چرخش است.

زانو با قفل دستی Manual Locking

این زانو یکی از پایدارترین مدل ها است که در پروتز استفاده می شود. در حین راه رفتن زانو قفل شده و بیمار مکانیسم قفل را برای نشستن آزاد می کند. قفل دستی در درجه اول برای بیمارانی استفاده خواهد شد که اندام های باقیمانده بسیار کوتاه و یا قدرت مفصل ران ضعیف دارند و قادر به کنترل زانو نیستند.

زانو با کنترل ایستایش Stance Control

این زانو بسیار پایدار است و اغلب برای پروتز اول تجویز می شود. هنگامی که وزن روی پروتز قرار می گیرد، زانو تا زمانی که وزن جابجا نشود، خم نمی شود. این سیستم در هنگام چرخش پا، به عنوان یک زانو با اصطکاک ثابت عمل می کند. این زانو یک انتخاب معمول در افراد قطع عضو مسن یا کمتر فعال است.

زانو با چند مرکز Polycentric

این زانوها دارای مراکز چرخشی متعددی هستند که می توانند تعدادی از قابلیت های عملکردی منحصر به فرد را فراهم کنند. این مدل به منظور افزایش ثبات زانو در مرحله اولیه ایستادن، همراه با توانایی انعطاف پذیر تحمل وزن قبل از مرحله چرخش، طراحی شده و برای افراد فعال بسیار سودمند است.

زانو با سیستم کنترل سیال، پنوماتیک و هیدرولیکFluid Controlled : Hydraulic/Pneumatic

 این زانوها دارای محفظه هایی هستند که درون آن ها مملو از گازهایی مانند هوا و یا روغن هایی مانند سیلیکون است. این ها اجازه می دهند تا چرخش با سرعت متغیر انجام شود. به دلیل یک استوانه پر از مایعات، فرد قطع عضو قادر به افزایش و کاهش سرعت راه رفتن است که زانو به طور خودکار آن را کنترل می کند. پنوماتیک عمدتا برای ردیابی سرعت طبیعی بوده در حالی که از واحدهای کنترل هیدرولیک، برای سرعت های متوسط ​​و بالاتر استفاده می شود.

زانو با ریز پردازنده Microprocessor

این زانوها تحرک را بهبود می بخشند و خطر صدمه ناشی از زمین خوردن را کاهش می دهند که به سلامتی و رفاه کلی فرد منجر می شود. تمام زانوهای رایانه ای شامل ریزپردازنده، نرم افزار، سنسور، سیستم مقاومت هیدرولیکی یا پنوماتیک و باتری هستند. حسگرها تغییرات محیط مانند، راه رفتن روی سطوح مختلف، بالا یا پایین رفتن از شیب یا راه رفتن با سرعت ها مختلف را کنترل می کنند.

قطعات پروتز پا: با اجزا و لوازم پای مصنوعی آشنا شوید

قیمت پروتز پا بالای زانو در سال 1405

هزینه پروتز به پارامترهای مختلفی بستگی دارد:

1. نوع سوکت (کربنی یا ترموپلاستیک)
2. تکنولوژی زانو (ساده یا هوشمند)
3. نوع پنجه (ساده یا کربنی با پاسخ‌دهی پویا)
4. برند قطعات (آلمانی، آمریکایی یا داخلی)

نکته مهم: پروتز یک سرمایه‌گذاری برای سلامتی و استقلال شماست. انتخاب قطعات ارزان و بی‌کیفیت می‌تواند باعث آسیب به ستون فقرات و لگن شود.

چرا کلینیک ارتوپدی فنی کاویان؟

با بیش از ۱۰ سال تجربه و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های روز دنیا، ما در کنار شما هستیم تا محدودیت‌ها را کنار بزنید.

• ساخت سوکت‌های دقیق با کمترین فشار
• استفاده از قطعات برندهای معتبر جهانی (Ottobock, Ossur و…)
• تیم متخصص فیزیوتراپی و ارتوپدی فنی

نتیجه‌ گیری

پروتز پا بالای زانو یکی از مهم‌ترین راهکارهای بازگشت به استقلال، تحرک و کیفیت زندگی برای افرادی است که دچار قطع عضو بالای زانو شده‌اند. انتخاب نوع پروتز، طراحی سوکت، سیستم تعلیق، مفصل زانو و پنجه مصنوعی باید کاملاً متناسب با شرایط جسمی، سطح فعالیت و اهداف روزمره هر فرد انجام شود. به همین دلیل، ارزیابی تخصصی و ساخت سفارشی پروتز نقش بسیار مهمی در راحتی، عملکرد و رضایت نهایی بیمار دارد.

در کلینیک کاویان، تلاش می‌شود با بهره‌گیری از دانش تخصصی، تجهیزات مناسب و تجربه عملی در ساخت انواع پروتزهای اندام تحتانی، بهترین گزینه درمانی برای هر مراجعه‌کننده انتخاب شود. اگر شما یا یکی از نزدیکانتان به دنبال دریافت پروتز بالای زانو با طراحی دقیق، مشاوره تخصصی و پشتیبانی حرفه‌ای هستید، می‌توانید برای دریافت راهنمایی بیشتر با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

سوالات متداول

قیمت پروتز پا: قیمت پای مصنوعی چقدر است؟